Động từ khuyết thiếu
các động từ khuyết thiếu (Modals) như can, can't, could, couldn't cực kỳ hữu ích để nói về khả năng (ability) và sự xin phép (permission).
Dưới đây là cách phân biệt và sử dụng chúng một cách đơn giản nhất:
1. Hiện tại: Can & Can't
Chúng ta dùng Can (có thể) và Can't (không thể) để nói về những khả năng ở thời điểm hiện tại.
| Thể | Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|---|
| Khẳng định | S + can + V (nguyên mẫu) | I can swim. (Tôi biết bơi.) |
| Phủ định | S + can't + V (nguyên mẫu) | She can't cook. (Cô ấy không biết nấu ăn.) |
| Nghi vấn | Can + S + V (nguyên mẫu)? | Can you help me? (Bạn có thể giúp tôi không?) |
2. Quá khứ: Could & Couldn't
Khi muốn nói về một khả năng trong quá khứ (hồi trước tôi có thể làm gì đó), chúng ta lùi "Can" về thành Could.
| Thể | Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|---|
| Khẳng định | S + could + V (nguyên mẫu) | When I was 5, I could ride a bike. (Khi 5 tuổi, tôi đã biết đi xe đạp.) |
| Phủ định | S + couldn't + V (nguyên mẫu) | I couldn't sleep last night. (Tối qua tôi đã không thể ngủ được.) |
| Nghi vấn | Could + S + V (nguyên mẫu)? | Could you walk when you were one? (Lúc 1 tuổi bạn đã biết đi chưa?) |
3. Cách dùng để xin phép (Permission)
Cả Can và Could đều được dùng để hỏi xin phép làm việc gì đó, nhưng có sự khác biệt nhỏ về độ lịch sự:
Can I...? Dùng với bạn bè, người thân (thân mật).
Ví dụ: Can I use your pen? (Cho mình mượn cái bút nhé?)
Could I...? Dùng với người lạ, cấp trên (lịch sự, trang trọng hơn).
Ví dụ: Could I open the window, please? (Tôi có thể xin phép mở cửa sổ được không ạ?)
💡 Quy tắc "vàng" cần nhớ:
Không chia động từ: Sau can/could, động từ luôn ở dạng nguyên mẫu, không thêm "s", "ed" hay "ing" dù chủ ngữ là ai.
Đúng: She can play piano.
Sai: ~~She can plays piano.~~
Viết tắt: * Can't = Cannot (viết liền).
Couldn't = Could not.
Không có "to": Đừng bao giờ dùng "to" sau các từ này.
Sai: ~~I can to swim.~~ $\rightarrow$ Đúng: I can swim.